Przyprawy świata. Dobro czy zło dla naszego organizmu?

Niegdyś nie było cudownych lekarstw, brokerów, a medycyna bazowała głównie na intuicyjnie przyjmowanych prawdach. Mimo wszystko, czarodziejskie napoje, miłosne eliksiry, uzdrawiające zupki, serum prawdy i nadające szczególnych zdolności zwykłemu śmiertelnikowi, niezwykłe mieszanki ziołowe, odgrywały w społeczeństwie bardzo niebagatelne role, a kobiety, które trudniły się ich pozyskiwaniem płonęły na stosach za zawieranie paktów z siłami nieczystymi. Jak to możliwe? Otóż, prawda wcale nie jest tak skomplikowana na jaką się kreuje... Przeczytaj ciekawostki o ziołach i przyprawach, a dowiesz się, jak działają i na czym polega "magia" ich działania. 

Gałka muszkatołowa, a przyprawy świata

Pozyskiwana jest z muszkatołowca korzennego, zwanego również muszkatołowcem. Cenny surowiec stanowią owoce, które tuż po zebraniu, pękają. Usuwa się wówczas miąższ torebki, a następnie oddziela się od nasiona i usuwa osnówkę o konsystencji chrząstkowatej. Nasiona, także można suszyć po usunięciu z nich siatkowatej łupiny. Za specyficzne walory smakowe i zapachowe odpowiedzialna jest oleista ciecz - mirystycyna oraz wartościowy tłuszcz, którego składnikiem jest kwas muszkatołowy. Nasiona muszkatołowca wykorzystywane są w kuchni, jako dodatek do sosów i mięs. Dobrze jednak, wiedzieć, że gałka muszkatołowa to ceniony afrodyzjak, który od zarania dziejów był wykorzystywany w celu wzniecenia szczególnej atmosfery w sypialni oraz stanowił jedną z kilku składowych miłosnych eliksirów. To jednak, nie wszystko...

Wiedz, że gałka muszkatołowa spożyta w ilościach 5-15 g wywołuje działanie psychoaktywne. Oznacza to, że przyjęcie dawki ok. 12 łyżeczek może skutkować doznaniem halucynacji, zawrotów głowy, uczucia "pływania". Stosowanie jej w celach rekreacyjnych, jest jednak, mało popularne. Chodzi przede wszystkim o to, że spożycie 12 łyżeczek stołowych gałki muszkatołowej z całą pewnością zakończy się ostrymi wymiotami, nieżytami żołądka, być może wrzodami. Dobrze też wiedzieć, że znane przyprawy świata, a gałka muszkatołowa szczególnie, mają działanie hepatogenne - uszkadzają wątrobę i sprzyjają powstawaniu komórek rakowych - spożyte w znacznych ilościach jednorazowo.

Witania ospała, czyli Ashwagandha

Gatunek z rodziny psiankowatych, rosnący głównie w Indiach czy Bangladeszu. Choć nie uprawia się go z równie wielkim zaangażowaniem, co inne zioła, bo ta roślina to akurat dość powszechny w tamtejszych okolicach chwast, "cieszący się" takim uznaniem, jak w naszym klimacie powojnik czy lebioda, to dobrze wiedzieć, że ma silne działanie odkażające i antynowotworowe. Zawiera cały szereg antyoksydantów i witalidów, jakie wyłapują toksyny z naszego ciała i w postaci związanej, pozwalają je usunąć z ciała. Surowiec leczniczy rośliny stanowią zarówno korzenie, jak i owoce. Ponieważ, owoce zawierają enzymy denaturujące (ścinające białko), stosuje się je, jako dodatek - przyprawę do wyrobu produktów mlecznych typu masła czy sery. Korzenie witani to istna kopalnia mikro- i makroelementów, flawonów, flawonoidów, garbników, kumaryn, steroli, fenolokwasów. Wymienione związki chemiczne, rewelacyjnie współpracują ze sobą i pozwalają uporać się ze stanami zapalnymi, rakami, guzami, działają antykancerogennie, usprawniają przemianę materii, dodają sił witalnych.

Jak działają endokannabinoidy?

Ponieważ, oddziaływują na ludzki układ endokannabinoidowy, wiążą się z odpowiednimi receptorami układu nerwowego, jednakże, z uwagi na wybiórczość receptorów, nie są w stanie wywołać negatywnego efektu psychodelicznego poprzez związanie z receptorami CB1. Faktem jest, że sproszkowany korzeń witani ospałej poprawia zdolności do wiązania serotoniny - hormonu szczęścia. Co się zatem, stanie po przyjęciu odpowiedniej dawki? Odpowiedź jest prosta. Poprawi się nastrój, zniknie stres, gniew i wszelkie negatywne uczucia, natomiast zastąpi je przyjemne odczucie błogości, wybaczenie, a po przyjęciu większych dawek, niewykluczone, że pojawi się odczucie lewitacji, czy przeżyć mistycznych.

Do czego witania?

Z witani co prawda, nie da się przyrządzić smacznego sosu, ani wykorzystać jej jako najlepszej przyprawy świata do letnich grillowych kiełbasek, ale z całą pewnością zastąpi... popularne napoje alkoholowe. Ze wspomnianej rośliny przygotowuje się smaczny napój nazywany "kava-kava". Ma pozytywne działanie relaksacyjne i co ciekawe, nie jest zakazany! W Polsce niestety, nie jest dostępny, aczkolwiek można zakupić preparaty na bazie witani ospałej. W niektórych krajach, z rośliny izolowane są związki, które wykorzystuje się w leczeniu chorób psychicznych, a dzieciom podaje się w celu wyeliminowania stresu szkolnego i nieśmiałości. Witania ospała wypełnia miejsce przypraw świata, które nie mają szczególnych właściwości smakowych, ale są cenione z uwagi na inne właściwości. 

⇒Przeczytaj również: Koci Pazur (Vilcacora) - poznaj jego 6 właściwości

Glutaminian sodu i przyprawy świata

Zaiste nie wiedziałeś, że popularny dodatek do dań chińskich, chipsów, panierowanych orzeszków, bulionów i kostek rosołowych, izolowany jest z listownicy japońskiej lub buraka cukrowego (surowce odpadowe- wywary pomelasowe). W postaci naturalnej występuje w formie białego, niemalże krystalicznego proszku. Substancja spożywana w postaci wolnej nie ma praktycznie żadnego smaku. Tylko forma wolna, nie związana z żadnymi białkami powoduje reakcję z receptorami odczuwania smaku. Stosowana jednak, jako dodatek do potraw, jest w stanie znaczny sposób wzmocnić smak i zapach. Oczywiste zatem, że producenci wykorzystują glutaminian jako cudowny środek na pozyskanie klienta. Choć mówi się o nim wiele złego, wiedz, że glutaminian może w organizmie występować w co najmniej  2 formach - kwas L-glutaminowy - niezbędny do prawidłowego działania układu nerwowego oraz soli sodowej kwasu glutaminowego, który ma wielu przeciwników. Czy słusznie?

Otóż, nadmierne ilości glutaminianu w postaci soli, powodują tzw. "syndrom chińskiej restauracji". Jest to nic innego, jak reakcja alergiczna. Pojawia się wówczas wysypka bądź egzema na twarzy, plecach, dekolcie, oczy puchną, a brzuch boli. Ponadto, człowiek jest zlany zimnym potem, pojawia się wzmożone pragnienie i niekiedy... porfiria. Jest to pierwszy symptom, świadczący o tym, że nasz organizm nie radzi sobie z nadmiarem przyjętych związków chemicznych. Poza tym, najnowsze badania dowodzą, że glutaminian sodu powoduje nadmierne uwolnienie wapnia w Ośrodkowym Układzie Nerwowym. Wbrew pozorom, jest to negatywna reakcja dla naszego organizmu. Powoduje nadmierną eksploatację komórek nerwowych oraz ich szybsze zużycie, co sprzyja rozwojowi chorób neurodegradacyjnych. Ponadto, glutaminian sodu wiąże się wraz z komórkami układu nerwowego! Teoretycznie, nie wyrządza im szkody, ale praktycznie... sprawa nie jest aż tak oczywista.

Glutaminian sodu, a ośrodkowy układ nerwowy

W stanach nieprawidłowości typu: udary mózgu, niedokrwienia, glutaminian uwalnia się z komórek, a wówczas powoduje redukcję ATP, który jest nośnikiem energii. Pamiętajmy, że udary i niedokrwienia, to sytuacje, gdzie ilość energii i dożywienie komórek ma znaczenie szczególne! Nie pojawia się wówczas krew, której erytrocyty niosą życiodajny tlen, brakuje substancji odżywczych, niezbędnych do przetrwania komórek, a glutamin ujawnia wówczas swoje perfidne oblicze! Zabiera resztki energii! Zachowuje się dokładnie tak, jakby chciał naszej śmierci!

Badania na szczurach wykazały też, że niektóre związki chemiczne, np. glin powodują zwiększenie wchłaniania glutaminianu sodu. Nie da się ukryć, że przykry glutaminian zajmuje czołowe miejsce w szufladce na przyprawy świata. Spożywają go wszyscy, bo zawarty jest w naszych ulubionych przekąskach - począwszy od ulubionych chipsów i kanapek typu fast-food, a skończywszy nawet na powszednim chlebie. Po co to wszystko? Marketing! Współcześnie liczy się czas i pieniądz, nie człowiek i zdrowie! Dobrze wiedzieć, że glutaminian sodu ma działanie uzależniające! Przyjmowanie sporych ilości produktów zawierających go w składzie skutkuje długoterminowym uzależnieniem. Oczywiście, nie aż tak jak amfetamina, ale jednak... Dobrze mieć tego świadomość, nim po raz kolejny sięgniemy po paczkę chrupek.

Przyprawy świata działają synergicznie - glutaminian w połączeniu z innymi pikantnymi dodatkami działa rewelacyjnie na kubki smakowe. Przyprawy świata i glutaminian to toksyczna mieszanina, oddziaływująca na smak zwany "umami", kojarzony ze smakiem grillowanego mięsa, który jak pokazują najnowsze badania, lubi chyba każdy obywatel Ziemi. 

Najpopularniejsze przyprawy świata - Curry

Bardzo popularna w szufladce "Przyprawy świata", ceniona, dodająca pikanterii... Mało kto wie, że słynne curry to w zasadzie mieszanka pieprzu, kolendry, kozieradki i kurkumy. Na rynku istnieje wiele rodzajów curry, a każdy producent stosuje do ich produkcji zioła, w odpowiednich ilościach. Curry pobudza trawienie, działa antyzapalnie, oczyszcza skórę, zwiększa krzepliwość krwi oraz... odmładza. Jak działa?

Okazuje się, że antyoksydanty zawarte w ziołach, a  i tym samym, w przyprawie, nie tylko poprawiają walory smakowe potraw. Mają szczególne właściwości wiązania toksycznych produktów materii, substancji pochodzenia zewnętrznego i wewnętrznego. Wiedz, że nie tylko środowisko w jakim żyjesz, powoduje, że Twoje komórki zwyczajnie niszczeją. I one mają swój niezwykły metabolizm. Zadaniem mitochondriów jest dostarczanie energii wszystkim organellom, a jak sama chemia mówi, nie ma tak idealnego mechanizmu, który umiałby wytworzyć coś wartościowego bez produktów ubocznych. Łańcuch oddechowy obejmuje nie tylko etap wytworzenia nośnika energii, ale i generację wolnych rodników, które utleniają znaczące biologicznie struktury i DNA. Mutacje materiału genetycznego powodują nowotwory oraz starzenie. Przyprawy świata typu curry, kurkuma, kozieradka, są w stanie minimalizować efekt! 

CBD - kannabidiol :)

Tak, tak... słynny kannabinoid pozyskiwany z konopi przemysłowych, to także środek, dający się zakwalifikować do naszej szufladki przypraw świata. Wiedz, że CBD to nie to samo, co zwykła relaksacyjna marihuana, bo akurat ta, terapeutyczna ma niewiele z nią wspólnego. Choć konopia indyjska i przemysłowa zaliczane są do tej samej rodziny, nie oznacza, że wyglądają tak samo, rosną w tych samych warunkach i mają te same właściwości... Konopia przemysłowa jest jak najbardziej rośliną legalną, leczniczą, nie zawierającą psychoaktywnych substancji! Kannabidiol obejmuje zasięgiem przyprawy świata, bo propaguje się stosowanie olejku jako dodatku do mięs, herbat, sosów. Ma niespecjalny smak, znaczna część społeczeństwa przyjmuje go wyłącznie z uwagi na właściwości lecznicze, ale dziecko czy osoby starsze trudno namówić do skosztowania. Niektórzy uważają jednak, że kannabidiol to istna rewelacja w kulinarii, bo podobnież można dzięki niemu wydobyć finezyjny, szczególny smak niektórych potraw.  

Przyprawy świata, jak widać to nie tylko smaczne dodatki ani substancje wzmacniające smak i zapach, ale i szereg związków chemicznych, posiadających właściwości czynne. Spożywanie w niskich dawkach, wywołują efekt dodatni, poprawiają metabolizm, ale w zbyt wysokich - dosłownie nas niszczą. 

Źródła: 1. Baraniak J., Kania M., 2014: Surowce roślinne i inne wybrane składniki preparatów prozdrowotnych przeznaczone do stosowania u dzieci Postępy Fitoterapii 1/2014 2. Furmanowa M., Gajdzis-Kulis D., Starościak B., Stefańska J., 1998: Antibacterial activity of withania somnifera (L.) Dun. Organs cultivated in vitro Herba Polonica 1998/44/4 3. Hee Jeong Seo, Hyang-Do Ham i wsp., 2010: Chronic Administration of Monosodium Glutamate under Chronic Variable Stress Impaired Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis Function in Rats. Korean J Physiol Pharmacol August, 2010 Vol 14: 213 4. Foo K., Blumenthal L. i wsp., 2012: Regulation of neuronal bioenergy homeostasis by glutamate. Neurochemistry International(2012) 61:3, 389-396