Conscious shopping - how to read food labels?

Date added: 11.09.2025

Świadome zakupy zaczynają się od czytania etykiet. Z tego wpisu dowiesz się, jak sprawdzić skład produktów spożywczych, rozpoznać ukryty cukier, sprawdzić zawartość tłuszczu, soli i białka oraz zrozumieć różnicę między „należy spożyć do” a „najlepiej spożyć przed”. Dzięki temu wybierzesz zdrowsze produkty, zadbasz o finanse i ograniczysz marnowanie jedzenia.

czytanie etykiet

Świadome zakupy – jak czytać etykiety produktów spożywczych i na co zwracać uwagę?

Robiąc zakupy spożywcze często kierujemy się atrakcyjną ceną, wyglądem opakowań, czy wpływem marketingu. W dzisiejszych czasach asortyment na półkach sklepowych jest ogromny i stale pojawiają się nowe produkty. Producenci żywności, w celu zwiększenia trwałości, wzmocnienia smaku i atrakcyjności produktu dodają do niego sztuczne dodatki. Warto więc zwiększać świadomość, by potrafić odróżnić, które z nich rzeczywiście zasługują na miejsce w naszym koszyku, a których lepiej unikać. Dlatego też umiejętność czytania etykiet produktów spożywczych jest jednym z filarów zdrowego stylu życia, ponieważ dzięki temu możemy unikać produktów, które nie wykazują korzystnego wpływu na zdrowie.

Dlaczego warto czytać etykiety i wybierać zdrowe produkty?

Dzięki etykiecie możemy ocenić, czy to, co kupujemy, rzeczywiście odpowiada naszym potrzebom. Analizując składy produktów spożywczych jesteśmy w stanie podejmować świadome decyzje, a więc:

  • dbamy o zdrowie – unikamy nadmiaru cukru, soli, tłuszczów trans i sztucznych dodatków, dodatkowo wybieramy produkty mające wysoką wartość odżywczą,
  • zapobiegamy marnowaniu jedzenia – świadomie sprawdzamy termin przydatności do spożycia i warunki przechowywania,
  • dbamy o finanse – nie dajemy się zwieść marketingowym hasłom, wybieramy produkty faktycznie warte swojej ceny,
  • uczymy się dobrych nawyków i przekazujemy je dzieciom – pokazując dzieciom, w jaki sposób analizować skład uczymy je wybierać zdrowe produkty i kształtujemy zdrowe podejście do żywienia od najmłodszych lat.

analiza etykiety

Co powinno znaleźć się na etykiecie produktu spożywczego?

Każdy produkt spożywczy musi mieć etykietę zawierającą podstawowe informacje dla konsumenta. Należą do nich:

  • nazwa wskazująca na rodzaj produktu,
  • wykaz wszystkich składników - jeśli skład jest mieszaniną różnych surowców to wszystkie z nich muszą być wyszczególnione i wymienione według masy, a ten którego jest najwięcej pojawia się jako pierwszy, im krótszy skład, tym lepiej,
  • alergeny - obecność wszystkich alergenów musi być wyraźnie wyszczególniona,
  • zawartość netto,
  • data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia,
  • warunki przechowywania lub przygotowania,
  • dane producenta.

Na etykiecie każdego produktu spożywczego muszą się znaleźć dane o wartości odżywczej w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml. Dzięki temu można łatwo porównać produkty między sobą i kupować świadomie. Dodatkowo etykieta musi zawierać informację o zawartości:

  • tłuszczu,
  • nasyconych kwasów tłuszczowych,
  • węglowodanów,
  • cukrów,
  • białka,
  • soli.

Cukier pod różnymi nazwami – na co zwracać uwagę?

Producenci często stosują różne określenia, tak by ukryć obecność cukru w składzie i sprawić, że produkt wydaje się zdrowszy. Warto jednak pamiętać, że cukier nie zawsze występuje pod swoją oczywistą nazwą – często kryje się pod innymi, takimi jak m.in.:

  • syrop glukozowo-fruktozowy,
  • syrop glukozowy,
  • syrop kukurydziany,
  • sacharoza,
  • dekstroza,
  • maltoza, 
  • maltodekstryna,
  • melasa,
  • syrop ryżowy,
  • syrop z agawy,
  • syrop klonowy,
  • syrop daktylowy,
  • miód, 
  • karmel,
  • zagęszczony sok owocowy,
  • koncentraty soków owocowych.

Jeśli w składzie produktu widzisz kilka z powyższych nazw, oznacza to, że w rzeczywistości zawiera on pewną ilość dodanych cukrów prostych – nawet jeśli na pierwszy rzut oka tego nie widać. Znajomość różnych form cukru występujących w żywności jest kluczowa dla dokonania świadomego wyboru.

cukier

„Najlepiej spożyć przed” a „Należy spożyć do” - jaka jest różnica?

Możemy spotkać się z dwoma określeniami dotyczącymi dat ważności produktów spożywczych:

  • „Należy spożyć do” – to termin przydatności do spożycia. Po jego przekroczeniu produkt nie powinien być już jedzony, bo może być niebezpieczny dla zdrowia. Dotyczy to głównie żywności łatwo psującej się, np. mięsa, ryb, nabiału.
  • „Najlepiej spożyć przed” – to data minimalnej trwałości. Po jej upływie produkt wciąż jest bezpieczny, o ile był prawidłowo przechowywany, choć może stracić nieco na wyglądzie, smaku czy teksturze. Spożycie go nie stanowi jednak zagrożenia dla zdrowia konsumenta. Dotyczy to takich produktów jak np. mąka, ryż, kasze, makarony, konserwy.

Świadomość tej różnicy pozwala nam ograniczyć marnowanie jedzenia i nie wyrzucać produktów, które nadal nadają się do spożycia.

Nie tylko kalorie – warto czytać skład i robić zdrowe zakupy

Umiejętność czytania etykiet to klucz do zdrowych i rozsądnych wyborów w sklepie. Dzięki analizie składu możemy unikać nadmiaru cukru, soli, tłuszczów trans i sztucznych dodatków, a jednocześnie wybierać produkty faktycznie warte swojej ceny. Świadome zakupy to nie tylko troska o zdrowie, ale także ograniczenie marnowania żywności i kształtowanie dobrych nawyków – również u dzieci.

Bibliografia 

https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/001770

Spodobał Ci się ten artykuł? Zapoznaj się z naszą ofertą!



Odwiedź sklep




Autor wpisu

Natalia Gruchot
mgr Natalia Gruchot
dietetyczka, psychodietetyczka

Nazywam się Natalia Gruchot i jestem dyplomowaną dietetyczką. Ukończyłam studia magisterskie na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu oraz psychodietetykę na Uniwersytecie WSB Merito w Gdańsku. Z pasją łączę wiedzę z zakresu dietetyki i zdrowego stylu życia, aby holistycznie wspierać innych w drodze do lepszego samopoczucia, zdrowia i świadomych wyborów żywieniowych.
Dziękuję, że tu jesteś - mam nadzieję, że dzielona przeze mnie wiedza będzie dla Ciebie wartościowa i inspirująca!  

Powiązane wpisy

Add comment

Fields marked (*) are required We will process your data in accordance with our Privacy Policy.