Nasiona chia. Hit czy kit dla Twojego zdrowia?

Data dodania: 30.06.2017

Dieta azteków Blisko pięćset lat po upadku wielkiego imperium udało się dotrzeć prawdy – pokarmy Azteków stanowią niezwykle bogate źródło składników odżywczych… Idealnie nadają się do karmienia osób chorych, starszych czy borykających się z problemami onkologicznymi.

Dieta azteków

Blisko pięćset lat po upadku wielkiego imperium udało się dotrzeć prawdy – pokarmy Azteków stanowią niezwykle bogate źródło składników odżywczych… Idealnie nadają się do karmienia osób chorych, starszych czy borykających się z problemami onkologicznymi. Stanowią skarbnicę dobroczynnych cząstek, a ponadto leczą! Wiedz, że używane były już 3500 lat przed naszą erą, a plemiona składały je w ofierze swoim bóstwom. Należące do rodziny Lambiatae, niewielkie nasiona chia pochodzą z doliny Meksyku i północnej Gwatemali. Za czasów kiedy człowiek był zespolony z naturą silniej, niż kiedykolwiek potem…

Jakie składniki zamknięte są w nasionach chia?

Nasiona chia przez długi okres czasu w ogóle nie były obecne na europejskim rynku. Polecane są głównie z uwagi na wysoką zawartość białka, antyoksydantów, błonnika, witamin oraz składników mineralnych. Zawartość tłuszczu w nasionach chia wynosi 25-40%, z czego ponad połowę stanowią wartościowe kwasy tłuszczowe omega-3, a 20% omega-6. Białko stanowi 15-25%, a cukry to 26-42%. Wśród najbardziej pożądanych związków znajdują się kwasy omega-6 i omega-3, słynące przede wszystkim z pozytywnych wpływów na Ośrodkowy Układ Nerwowy (OUN) oraz procesy ułatwiające koncentrację i zapamiętywanie. Poza tym, pełnią niezwykłą rolę w układzie nerwowym osób chorujących na chorobę Alzheimera, demencje starcze czy stwardnienie rozsiane (SM). nasiona chia

Nasiona chia, a inne produkty

O kwasach omega słyszał zaiste każdy. Powszechnie wiadome jest, że naturalnie występują w rybach, oleju lnianym, orzechach, słoneczniku czy kukurydzy… Samo więc, nasuwa się pytanie: „Po co zawracać sobie głowę ciężko dostępnymi nasionami chia, skoro można je przyjąć wraz z produktami rodzimymi, łatwo osiągalnymi i …tanimi”. Jak to się mawia, diabeł tkwi w szczegółach… Wiedz, że każdy związek chemiczny, który przyswajasz, jest czynną substancją, która jedną reakcję katalizuje, a inną opóźnia. Z tego względu ważne jest, aby nie suplementować się pojedynczymi środkami, lecz całymi grupami. Tym samym, również kwasy omega, należy przyjmować zgodnie z pewnymi zasadami. Kwasy omega-3 pełnią bardzo niebagatelną rolę w licznych przemianach naszych komórek. Naturalnie, wchodzą one w skład błon biologicznych, są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i wzroku, wpływają na obniżenie triacylogliceroli (tłuszczowce, sprzyjające rozwojowi miażdżycy),  regulują napięcie ścian tętnic, wspomagając tym samym pracę naszego układu krążeniowo-naczyniowego. Prekursorem całej grupy kwasów tłuszczowych, omega-3 jest kwas alfa-linolenowy. Oznacza to, że nim pożądany związek chemiczny, musi dojść do szeregu reakcji chemicznych, by wspomniany kwas alfa-linolenowy, dostał szansę zamiany w oczekiwaną, inną substancję. W sumie nie byłoby, w tym nic trudnego i w zasadzie nic nie stoi na przeszkodzie, tylko, że…

Kwasy omega-3 i omega-6 walczą o miejsce w receptorze

Kwasy omega-6, które również mają pozytywne działanie na nasze ciało, są związkami chemicznymi, jakie rywalizują wraz z omega-3 o odpowiedni receptor. Innymi słowy: obydwa kwasy omega wpasowują się w te same bramki, stanowiące wejścia do naszych komórek, tylko, że jedne odznaczają się większym powinowactwem do danej bramki, niż drugie. Faktem jest, że tych, omega-6, których mamy zazwyczaj ok. 10 razy więcej, niż omega-3, będących towarem raczej deficytowym, mają o wiele większą moc oddziaływania. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pochłaniamy wraz z pożywieniem tylko 1 z kilku ważnych składników, tworzymy genialne środowisko do wywoływania konkretnych reakcji, podczas gdy inne, równie ważne, o ile nie ważniejsze, zostają wstrzymane bądź zaburzone. W diecie jaką współcześnie stosuje „standardowy Kowalski” zdecydowanie przeważają kwasy omega-6. Wygrywają konkurencję o opisane bramki do komórek. Dzięki wpasowaniu się w ich centra, otwierają je niczym klucz i w tym momencie mają już dostęp do ważnych komórkowych organelli. Tym samym mogą wykonać ważny dla naszego zdrowia albo i życia, efekt, podczas gdy drugie, równie wartościowe są mocno degradowane. A szkoda. Kwasy omega-3 odżywiają osłonki mielinowe, wspomagają przewodzenie bodźców, a działając wraz z uczynnionymi już, omega-6 działają przeciwzapalnie… To jeszcze nie wszystko. Istnieją bowiem, też wartościowe kwasy omega-9. Mało o nich słychać, ale i one mają prawo szlaku metabolicznego w naszym organizmie. Ich ilość w diecie również ma spore znaczenie. O ile, kwasy omega-6 i omega-3 powodują wzrost przepuszczalności błon komórkowych, omega-9 ją zmniejsza. Obniżają poziom cholesterolu we krwi, działając protekcyjnie na choroby układu krążenia. Pomagają unormować ciśnienie krwi, przeciwdziałają miażdżycy i chorobie zakrzepowej żył.

"Złota proporcja" - o co chodzi?

Kwasy omega powinny być  przyjmowane w odpowiedniej proporcji, chyba, że nie chcemy by działały… Nie wystarczy przyjąć cudownej pigułki z apteki, gdzie widnieje napis „źródło kwasów omega”, lecz wysilić się o to, by ich stosunek w naszym ciele wynosił 1:5-6, gdzie pierwsza liczba oznacza kwasy omega-3, a druga omega-6. Jest to tzw. „złota proporcja”.

Co zyskujemy dzięki złotej proporcji kwasów omega?

Hmmm… Jakiego efektu byś oczekiwał? Cudownych możliwości w pochłanianiu wiedzy? Przy minimalnym wysiłku, chciałbyś zdobyć wszystko? Nie, uwierz, to nie działa w ten sposób. Niczego nie zdobędziesz bez wkładu osobistego. Grunt w tym, by wzmocnić komórki mózgowe, odpowiadające za przekazywanie i zapamiętywanie informacji. Podobnie rzecz się ma w przypadku chorób z autoagresji. W większości z nich, u podłoża choroby leży deficyt w substancji, która ochrania delikatne włókna nerwowe. Mielina, czyli coś na kształt mieszanki tłuszczów, cukrów, cholesterolu i białek. Jej zadaniem jest ochrona wrażliwych na działanie bodźców mechanicznych komórek oraz odżywianie ich. W momencie, gdy ulega zniszczeniu, pojawiają się przykre schorzenia, jakie w początkowych fazach rozwoju przypominają zwykłe niedobory mineralne, albo anemię. Schody zaczynają się później…

Stwardnienie rozsiane, choroba alzheimera, demencja…

O stwardnieniu rozsianym, na pewno słyszałeś nie jeden raz… Sporą rolę w rozwoju choroby przypisuje się… no właśnie… naszym własnym komórkom. Konkretnie rozchodzi się o komórki układu immunologicznego, zawierające element TCD4 +. Jest to niewielkiej ilości glikoproteina (białko), jaka wchodzi w skład komórek, takich jak: limfocyty T, monocyty, makrofagi, komórki dendrytyczne. Być może nie wiesz, co ów dziwaczne nazwy w sobie kryją, ale by zrozumieć mechanizm działania choroby, należy zdać sobie sprawę z tego, że wszystkie uczestniczą w obronie organizmu przed patogenami (bakterie, wirusy, grzyby itp.). Subpopulacja komórek, o których mowa w znaczny sposób wpływa na patologię i kliniczny przebieg rozwoju choroby. Chodzi o to, że w pewnym momencie stają się one autoagresywne. Myśląc, iż niszczą chorobotwórcze drobnoustroje, degradują osłonki mielinowe…Pozostaje zapytać jedynie…

Dlaczego komórki odpornościowe uwzięły się na mielinę?

Okazuje się, że nie ma jednoznacznej przyczyny rozwoju choroby. Z jednej strony chodzi o błąd genetyczny, w wyniku którego, nieprawidłowa gospodarka hormonów steroidowych powoduje wadę strukturalną mieliny – osłonka jest cienka, ma nieprawidłowy skład, a z biegiem czasu staje się nadwrażliwa. Z drugiej strony, każdy limfocyt T posiada odpowiedni receptor TCR, do którego, wpasowują się niektóre związki chemiczne, aktywujące jego działanie (odpowiedź immunologiczna, skierowana przeciwko patogenom). Kiedy receptor wykazuje wadę w budowie, z łatwością mogą aktywować go czynniki nie będące zagrożeniem dla organizmu. Badania kliniczne, dowodzą, że stwierdza się znaczną obecność limfocytów T w pobliżu uszkodzonej mieliny. Wniosek? Limfocyty T z tajemniczego powodu, napływają do wadliwie skonstruowanej otoczki. Chodzi też o to, że…

W nasze dna wklonowany jest wirus

Brzmi ciekawie? Zapewne tak. Ale spokojnie. Nic nie dzieje się od teraz. Wszystko odbywa się za sprawą zaszłości sprzed lat… Kiedyś, kiedyś, w DNA naszego przodka wkradł się wirus, który bardzo sprytnie, wklonował swój materiał genetyczny w nasze DNA. Skubaniec znalazł sposób na to, by zadomowić się w naszym ciele raz na zawsze. Nie przewidział jednak, tego, że organizm gospodarza zdoła poradzić sobie z infekcją i po prostu nauczy się z nią żyć. Mało kto wie, że nasze DNA w znacznym stopniu składa się z jednostek genetycznych, które przejęliśmy po przebytych chorobach. ⇒Przeczytaj także: Przyprawy świata. Dobro czy zło dla naszego organizmu? Tym razem chodzi o syncytynę. Jest to białko do złudzenia podobne do tego, które buduje nasze ciało. W przypadku stwardnienia rozsianego (SM), organizm myli się. Nieprawidłowo zbudowane limfocyty T, błędnie traktują słabą otoczkę mielinową jak pasożyta, dlatego też, stopniowo zabijają ją. W normalnych, fizjologicznych warunkach, istnieją komórki – astrocyty, których zadaniem jest regulacja procesów związanych z odnową osłonki mielinowej. I ona, wbrew pozorom powinna być odnawiana, wzmacniana, kontrolowana. Gdy procesy te są zaburzone, układ immunologiczny dosłownie świruje i zachowuje się dokładnie tak, jakby dać mu berło władzy nad organizmem. Drugi mózg się znalazł! Niestety, nieznany jest środek, który pomógłby w znaczący sposób je ujarzmić.

Co nasiona chia mają wspólnego z chorobami neurodegradacyjnymi?

Bardzo wiele. Jako jeden z nielicznych produktów dostępnych na rynku, zawierają doskonałą proporcję chemicznych związków (kwasów omega i witamin), które w odpowiednim stężeniu i proporcji wspomagają układ nerwowy. Mobilizują astrocyty do pracy, wbudowują się w cienką otoczkę, chroniąc ją przed agresywnymi komórkami, odżywiają, nadają konsystencji, a ponieważ działają antyzapalnie, blokują wytwarzanie substancji, rozpuszczających mielinę. Tym samym, ogniska zapalne przestają powstawać.

Czy to innowacyjność na rynku?

Nie. Ziarna chia to nie kolejny marketingowy chwyt. Po prostu badania naukowe wykazały, że wspomagają funkcjonowanie układu nerwowego u osób chorych. Nie należy przedwcześnie ekscytować się efektem. Trzeba po prostu spróbować. Nie wszystko co dobre dla Kowalskiego, będzie dobre dla Nowaka... Proste. Każdy organizm jest inny. Inaczej działa, ma inne geny, inne środowisko, inne hormony na niego działają, w innym stężeniu... Są to czynniki, które również warunkują rozwój choroby. Co człowiek, to nowa historia. 

Inne zastosowanie nasion chia.

Opisany powyżej mechanizm dowodzi, że nasiona chia mają rewelacyjny wpływ na tkankę nerwową. Nie można jednakże, pominąć ich roli odżywczej! Niewielkie nasiona chia mają mnóstwo białka, cennych związków mineralnych i są dobrze przyswajalne. Z uwagi na obecność błonnika, ceni się je, jako… środek na odchudzanie. Łatwo pęcznieją w żołądku pod wpływem wody, redukując tym samym apetyt.

Nasiona chia - przepisy

Mimo, iż określenie "nasiona chia" nie kojarzy się zbyt dobrze, wiedz, że można z nich wyczarować, prawdziwe kulinarne dzieło! Wystarczy odrobina pomysłu i dobrych chęci...  Deser chia czy pudding chia, znany jest od dawien dawna, a właściwie od zawsze... Jak to możliwe? To proste. Nasiona chia idealnie nadają się niemalże do każdego deserzyska, a zwłaszcza tego, przygotowanego z kwaskowatych owoców:) Do przygotowania jednej mega smacznej porcyjki wystarczy ok. 80-130 ml mleka, odrobina mleka kokosowego, 3-5 łyżek nasion chia, 2 łyżki miodu/ syropu z jeżyn czy agawy/ soku malinowego, 1 łyżeczka cukru waniliowego/ cukru pudru, no i... oczywiście, owocki! Malinki, jagódki, truskawki, wiśnie, czereśnie, co tam kto ma... Mogą być też rodzynki i suszone śliwki dla smaku. Do naczynia wlewamy obydwa mleka, miód, wsypujemy waniliowy ekstrakt, nasiona chia. (Cena może i nie jest najniższa, ale wiedz, że warto zainwestować. W torebce mieści się ich naprawdę wiele, a organizm Ci podziękuje). Wszystko należy wymieszać, a najlepiej zmiksować mikserem bądź blenderem. Odstawić na noc do lodówki, tak by pozwolić nasionom wchłonąć część powstałego roztworu. Gęstość można regulować samemu poprzez dodawanie mleka :) Rano bierzemy się za miksowanie owoców. Kiedy nasiona chia wchłoną już mleko, do całości dodajemy macerat owocowy. Całość można udekorować innymi owocami, albo kolorowymi posypkami. Znane są też wersje z galaretką, budyniem, a nawet ciastem! Nasiona chia można dodawać też do niektórych potraw, w celu zredukowania ich kaloryczności...  Jak widzisz, wystarczy odrobina wyobraźni, by wykreować na rodzinny weekend coś nietuzinkowego i zdrowego. Ziarna chia to nie tylko zdrowie zamknięte w łupinkach, ale i smak oraz idealny wypełniacz żołądka, działający podobnie do błonnika. Chcesz skorzystać z ich właściwości? Sprawdź nasiona chia z Planteon.   
Źródła:
1. Kolanowski W., Funkcje i przemiany metaboliczne Wielonienasyconych Niezbędnych Kwasów Tłuszczowych w organizmie człowieka., 2013 2. Nowak K., Majsterek S., Rola nasion chia w żywieniu pacjentów geriatrycznych., 2016 3. Pedersen S., Chia, 2016 2. Zawada M., Potencjalne czynniki patogenne w stwardnieniu rozsianym Postępy Higieny Medycyny Doświadczalnej., 2012  

Powiązane wpisy

Dodaj komentarz

Pola oznaczone (*) są wymagane Twoje dane będziemy przetwarzać zgodnie z naszą Polityką prywatności.