Ostropest plamisty – najważniejszy wśród roślin leczniczych?

Ostropest plamisty – najważniejszy wśród roślin leczniczych?

Ostropest znali już starożytni Grecy i Rzymianie. Stosowany był jako panaceum na problemy wątrobowe, w żółtaczce, przy wzdęciach i odbijaniu, jako środek poprawiający perystaltykę jelit i ogólnie wzmacniający odporność. Współcześnie udokumentowano już wpływ zioła na działanie poszczególnych układów, a badania na temat protekcyjnego działania na choroby nowotworowe oraz dotyczące zatruć, zwyrodnień i marskości wątroby nadal trwają. Co ciekawe, okazuje się, że znany nam ostropest potrafi nakłaniać niektóre komórki naszego ciała do podziałów, co z kolei, sugeruje, że niedługo możliwe stanie się wyhodowanie np. wątroby na potrzeby indywidualne, np. do przeszczepu. Ostropest plamisty leczy bowiem przede wszystkim wątrobę! Działanie hepatoprotekcyjne (ochrona wątroby) wypływa przede wszystkim z obecności substancji, które izoluje się z roślinnych łupin. 

Ochrona wątroby

Ostropest plamisty zapobiega m.in. utracie substancji, której przypisuje się silne działanie odtruwające i przeciwutleniające.  Ten sam związek, bierze udział w dostarczaniu tlenu do komórek. Mowa oczywiście, o tzw. „glutationie”. Ten sam związek, pomaga nam usunąć pestycydy z organizmu, konserwanty i inne związki, pochodzące z „toksycznej zupy”, w której gotujemy się każdego dnia. Codziennie korzystamy z niezdrowej, przetworzonej żywności, zjadamy „stonkowe” owocki i warzywka nafaszerowane metalami ciężkimi, a oddychamy spalinami, dymem tytoniowym… Właściwie, tyle wystarczy, by nakłonić wątrobę do nowotworzenia, choć grzechem jest nie wspomnieć tu o lekach, dopalaczach czy alkoholu… Okazuje się, że związek ekstrahowany (wysysany przy pomocy specjalistycznych pomp) z rośliny, potrafi aż o 35% zwiększyć naturalną produkcję glutationu! Ponadto, nasiona ostropestu działają regenerująco i oczyszczająco na miąższ wątroby i nerek. Ekstrakty alkoholowe wzmacniają naczynia krwionośne i działają przeciwzakrzepowo.

Oczyszczanie wątroby i nerek

Dobroczynna substancja, o której mówimy od początku, to sylimaryna. Wykazano, że w dodatni sposób wpływa na wytwarzanie glutationu, przez co wspomaga funkcje wątroby. Aby, móc zrozumieć ile dobrego, jest w stanie uczynić, dla naszego ciała, należy w pierwszej kolejności poznać mechanizm działania wątroby. Wiedz, że wątroba działa jak bufor – działa tu pewna złota zasada… Zapamiętaj, że „wszystko co czynisz swojemu organizmowi, odbija się na Twojej wątrobie”. Biedaczka dzielnie znosi wszystkie Twoje fochy, humory, zachcianki i życiowe błędy… Wątroba stanowi główny ośrodek przemian metabolitów w organizmie. Do podstawowych jej funkcji zaliczamy detoksykację (unieczynnianie toksyn), magazynowanie, przetwarzanie i wykorzystanie wtórne odpadów. Ponadto, produkuje niemalże wszystkie białka naszego organizmu. Należą tu głównie białka transportowe aktywnie przenoszące miedź, żelazo czy lipidy. Kolejną niezwykle ważną rolą wątroby jest metabolizm niepotrzebnych aminokwasów.

Jak działa mechanizm odtruwania organizmu?

Zapewne, kiedyś uczyłeś się na biologii czy chemii o przestrzennej budowie niektórych związków chemicznych. Absolutnie nie chcę Cię zanudzać wykładami o ich budowie, ale wiedz, że ich budowa przestrzenna przypomina coś co wygląda i działa jak klucz, otwierający tylko jeden zamek. To oczywiste, że jedno musi pasować do drugiego. Niestety, większość toksycznych związków, pasuje do „zamków”, czyli receptorów, stanowiących wejście do komórek naszego ciała. Zadaniem wątroby, jest w tym momencie, wytworzenie związku, który albo zablokuje receptor – „zamek” do komórki, albo tak zmieni toksynę, że ta nie będzie w stanie otworzyć „zamka”. Nie jest to łatwe zadanie, ale nie jest niemożliwe. Poza tym, kryje w sobie wiele tajemnic. Mało kto wie, że tzw. „komórki owalne” wątroby. To bardzo dobrze! Całkiem możliwe, że niedługo, dzięki nie dość dobrze poznanym komórkom „ITO” możliwe będzie, wykonanie przeszczepu z wątroby wyhodowanej w laboratorium.

Czy wątroba została stworzona, by zostać altruistą?

Pojęcie „altruzimu” odnosi się głównie do istot żywych, które w imieniu dobra ogólnego, poświęcają swoje własne dobro…  Ze względu na ciągłą walkę o organizm nazywana jest „organem buforowym” – każda ciężka infekcja mocno odbija się na jej zdrowiu. Faktem jest, że wątroba zatrzymuje niektóre toksyny „obawiając się” o organizm swego gospodarza, aż do czasu gdy całkowicie lub częściowo  je zneutralizuje. Należy więc spodziewać się, iż długotrwałe spożywanie alkoholu czy przyjmowanie trucizn zaskutkuje włóknieniem, stłuszczeniem lub martwicą. W czasie infekcji – komórki prozapalne (powodujące zapalenie – zjadają „obcych” – patogeny, wirusy, bakterie) są aktywowane, natomiast komórki gwiaździste (inny rodzaj komórek wątrobowych) wytwarzają kolagen (coś na kształt twardych włókien), tworzący tkankę łączną bliznowaciejącą. W szczególnych przypadkach kolagen może nieprawidłowo umieszczać się w wątrobie i uszkadzać hepatocyty. 

Jak zachodzi regeneracja wątroby?

Wątrobie przypisuje się szczególne właściwości regeneracyjne. Faktem jest, że pierwsze podziały komórkowe zachodzą w czasie zaledwie kilku  godzin od resekcji (wycięcia fragmentu). W prawidłowej czynnościowo wątrobie podziałom ulega zaledwie 1 hepatocyt (komórka miąższowa) na 10000. Oznacza to, iż czynnikiem wzmagającym procesy regeneracji wątroby jest uszkodzenie. Co należy zatem zrobić, aby zmotywować narząd do odtwarzania uszkodzonej części? Odpowiedź nasuwa się sama, ale w rzeczywistości, nie jest to takie proste. Oczywiście, cuda się zdarzają, ale nie rób sobie nadziei, że zasługujesz na to, by Twoja wątroba zaczęła sama z siebie się regenerować. Owszem jest twarda, ale jest jak żołnierz na wojnie – nigdy nie przyzna się do porażki… Wszystko wyjdzie na jaw, dopiero wtedy, gdy będzie już za późno. Do pewnego czasu, komórki regenerują się, ale o tym nie wiesz, bo tego nie badasz, skoro nic nie boli… A gdy zaczyna boleć, niewykluczone, że dobrze nie będzie już nigdy.

Jak regeneruje się wątroba?

Niewielkie uszkodzenie miąższu wątroby, np. w ostrym zakaźnym zapaleniu wątroby (hepatitis), w przebiegu zakażenia Leptospira interrogans Parascaris aktywuje będące w stanie „mitotycznego uśpienia” (nie dają komórek potomnych, nie dzielą się, gdyż organizm „uważa, że nie ma takiej potrzeby) hepatocyty, które, powielając się w jednym lub dwóch cyklach komórkowych, prowadzą do szybkiej fizjologicznej regeneracji narządu. Ich podziały powodują jednak, tylko i wyłącznie odtworzenie populacji hepatocytów, z zatarciem prawidłowej architektury narządu. Cóż z tego, że mamy materiał zapewniający funkcjonalność narządu, skoro w żaden sposób nie stanowi on jako takiej wartości? Oczywiście, nie myśl sobie, że nowo powstały hepatocyt nie działa, albo jest gorszy od starego…

Hepatocyty są funkcjonalnie i czynnościowo sklasyfikowane

Niektóre ułożone są np. okołowrotnie – tzn. wzdłuż żyły wrotnej i odpowiadają za przemiany związane z węglowodanami. Inne odpowiadają za magazynowanie niektórych substancji, a jeszcze następne aktywnie unieczynniają toksyczny amoniak do nieszkodliwego kwasu moczowego, usuwanego na zewnątrz. Jeśli, zadziałasz na wątrobę czynnikiem uszkadzającym, zaburzysz w znaczny sposób architekturę narządu. Cóż z tego, że komórki zaczną mnożyć się jak szalone, skoro odpowiednie hepatocyty najprawdopodobniej nie powstaną w przeznaczonym im miejscu. Zmieni się też ich rozmiar i sposób ułożenia… To tak jakby odrosła Ci amputowana ręka, tylko, że palce byłyby umieszczone np. na łokciu, a rozmiary sporo większe niż normalnie. Wniosek nasuwa się sam: cóż z tego, że jako taki potencjał do podziału istnieje, skoro, nie da się odzyskać utraconej uprzednio sprawności…  

Od czego zależy potencjał podziałowy komórek wątrobowych?

Do niedawna powyższe pytanie stanowiło dla naukowców prawdziwą zagadkę. Obecnie wiadome jest, że czynnikiem wpływającym na wrażliwość poszczególnych części wątroby jest obecność tlenu. Narząd wykazuje, ogromny potencjał regeneracyjny, lecz by komórki mogły dzielić się w sposób prawidłowy, musi zaistnieć kilka czynników jednocześnie. Jeśli, zainteresowały Cię, wspomniane na początku przeze mnie, komórki owalne, określane mianem „ITO”, to wiedz, że mają szansę pojawić się tylko w niektórych okolicznościach. I wiedz, że w takowej sytuacji, raczej nie chciałbyś się znaleźć…Ich obecność świadczy o niczym innym, jak o próbie regeneracji wątroby, kiedy uszkodzenie jest zbyt ciężkie, by mogły sobie z nim poradzić zwykłe  hepatocyty. W trakcie ciężkich schorzeń wątroby (marskość, stłuszczenie) procesy naprawcze są znacznie osłabione. W wielu przypadkach konieczny okazuje się być przeszczep. Alternatywą mogą być komórki owalne. Wątroba zachowuje się tak, jakby chwytała się ostatniej próby ratunku…

⇒Przeczytaj także: Cynamon cejloński - eliksir miłości i pogromca chorób?

Komórki owalne wątroby są systematycznie badane od XIX wieku. Nowe światło rzucił na nie niejaki Farber, który zaobserwował ich podziały u myszy, którym podawano substancje chemiczne, powodujące kancerogenezę (rakowacenie) wątroby. Brutalne, ale prawdziwe. Jako pierwszy opisał przejścia komórek owalnych do hepatocytów (przemiana w hepatocyty). W 2001 roku pojawiła się teoria na temat tego, że komórki owalne są dość plastyczne, by móc przekształcić się w określonych warunkach w komórki gruczołu prostaty oraz komórki szpiku kostnego. Na tej podstawie wysunięto wniosek, że mogą funkcjonować na podobnej zasadzie jak multipotencjalne komórki macierzyste pochodzące ze skóry. Oznacza to, że mogą dawać początek nie tylko niektórym częściom wątroby, ale i skórze! Zdolności komórek owalnych wątroby w kierunku różnicowania są ogromne, ale wszystko zależy od warunków, jakie stawia im środowisko. Tak czy tak, dogodzić wszystkim jest ciężko. Tak samo, jak i Twoim komórkom! Wciąż się coś zmienia. A to hormony, to pH, stężenie mikro- i makroelementów, dieta, ilość snu, stan uwodnienia, cykl menstruacyjny. To wszystko wpływa na ilość i jakość podziałów.

Gdzie leży problem ?

Jak już wiesz, współczesna medycyna otworzyła bramę ku nowemu, lepszemu światu. Wiele rzeczy jest jednak, nadal dla nas niejasnych. Szybko dzielące się komórki owalne mają swoje negatywne strony. Są np. łatwym celem dla czynników rakotwórczych, dlatego też łatwo ulegają transformacji nowotworowej. Najbardziej krytyczny jest moment, gdy w stanie silnego drażnienia wątroby czynnikiem patologicznym, komórki szybko dzielą się, próbując wyrównać straty. Działając w stresie i natychmiastowo, łatwo popełnić błąd, dlatego też komórki owalne łatwo stają się komórkami progenitorowymi guza. W trakcie podziałów po prostu, głupieją. DNA się plącze, a enzymy naprawcze nie zawsze wyłapią błąd i dość szybko dotrą do „miejsca tragedii”.

Czy komórki wątrobowe to komórki „myślące”?

Pytanie na pozór głupie, bo oczywiste jest, że hepatocyty, nie są komórkami myślącej istoty mózgowej, ale i głupotą od nich nie wieje… Wiedz, ze Twoje komórki wątrobowe potrafią samodzielnie oszacować ryzyko uszkodzenia przez odpowiednie substancje chemiczne. Wątroba to narząd bardzo złożony i inteligentny, który bardzo dobrze wie, kiedy uruchomić komórki „ITO” J

Śmierć komórki ma 2 oblicza – dobre i złe…

Śmierć komórki, przychodząca jako odpowiedź na zakłócone warunki środowiskowe, nie jest zła. Komórka, zachowuje się jak altruistka – działa na rzecz dobra całego organizmu, zgodnie z tym, na co została zaprogramowana. Śmierć spowodowana martwicą, jest natomiast symptomem „bezradności”. Proces zachodzi samoistne i nie podlega kontroli. Jest to zatem proces patologiczny. Do takiej śmierci dochodzi wtedy, gdy, komórka nie potrafi już bardziej dopasować się do trudnych warunków otoczenia. Na skutek zaburzenia ilości jonów, poszczególne organelle zaczynają pękać, a wydostające się enzymy np. trawienne w znaczny sposób niszczą DNA i delikatne błony. Wokół zniszczonej komórki, skupiają się komórki żerne układu odpornościowego i poczynają je zjadać, traktując jako obce, wredne i niedobre.

W jaki sposób wątroba ocenia ryzyko uszkodzenia?

Po utracie znacznej ilości hepatocytów, okazuje się, że komórki „ITO” zostają aktywowane. Przez długi czas działają pięknie, wzorcowo wypełniając swoje obowiązki. W pewnym punkcie jest ich jednak, zbyt wiele. Wówczas wychodzą na wierzch pewne niuanse, które normalnie nie mają prawa bytu. Okazuje się, że komórki „ITO”, chociaż w praktyce są hepatocytami i mają prawo funkcjonować tak jak one, nie potrafią zbudować tzw. „zrazika wątroby”, czyli struktury (wokół żyły środkowej) która, zapewnia prawidłowe działanie komórek i całego ich układu.  Po upływie 10-14 cykli podziałowych, wątroba poczyna „rozumieć”, że coś jest nie tak… Nie dość, że brakuje ok. 10% komórek ITO, to jeszcze nowo utworzone hepatocyty działają jakoś inaczej. (Nie ma w tym nic dziwnego, skoro poszczególne ich typy, są losowo porozrzucane, a nie poukładane warstwami).

Jak przebiega ten proces?

Po ok. 4 dniach okazuje się, że i komórki owalne mają swoje „wypustki”, którymi otaczają skupienia hepatocytów i poczynają iść własnymi drogami, wytwarzając tzw. „laminę”. Chodzi tu, o wspomnianą wyżej bliznę. Jak się okazuje, blaszka blizny powstaje w momencie, gdy wątroba uzna, że jest jakoś mało… Innymi słowy, dzielny z niej żołnierz… Szkoda tylko, że doceniamy jej zasługi, gdy właściwie nie ma już nic do zaoferowania. Polecamy dbać i hepatoprotekcyjnie przyjmować ostropest plamisty :) Ziółko w znaczny sposób poprawi jakość jej funkcjonowania i nakłoni do produkcji glutationu – będzie miała lżej, gdy znów spijesz się na umór…  

Ostropest plamisty – zastosowanie

Ostropest plamisty poleca się w schorzeniach wątroby typu zółtaczka, wirusowe zapalenie wątroby, marskość, ostry żółty zanik wątroby, zwyrodnienie tłuszczowe. Świetnie też działa na wszelkiego rodzaju zatrucia. Wiedz, że był składnikiem popularnej odtrutki – mithrydatium. Pomaga też leczyć krwotoki.

Ostropest plamisty - sposób użycia

Najlepiej stosować jest produkt standaryzowany z pewnego, legalnego źródła. Aby, ostropest plamisty mógł zrobił swoje, musi zadziałać sylimaryna, wiążąca toksyny i pobudzająca syntezę glutationu. Suszy się głównie koszyczki kwiatowe zbierane pod koniec sierpnia i we wrześniu. Można stosować też w postaci gotowych tabletek.

Ostropest plamisty – dawkowanie

Konieczna dawka do osiągnięcia efektu to 140 mg sylimarinu i 300 mg nieprzetworzonego ostropestu plamistego. Śmiało można traktować ostropest plamisty jako przyprawę i dodawać do sałatek lub sosów, tak dla smaku.

Ostropest plamisty – jak stosować najlepiej?

Mimo, iż znanych jest wiele form, polecam postać naturalną –susz. Szkoda przyjmować preparatu na wątrobę pod postacią zwapniałej tabletki… Lepiej zrobić sobie coś swojego – mięso, sos, sałatkę, cokolwiek… Roślina jaką jest ostropest plamisty, działanie ma rewelacyjne nie tylko na wątrobę i woreczek żółciowy, ale pomaga też na nerki, skórne dermatozy, łuszczycę. Samo zdrowie! Zdrową żywność w tym ostropest plamisty możesz zamówić na wagę w Planteon.

Źródła:

1. Grzywnowicz K., 2011: Mechanizmy adaptacyjne i śmierć komórki., 2011, Kielce;
2. Grzywnowicz K., 2015: Zmiany morfologiczny w wątrobie myszy apo-E-knockout ze zmienionym genem dla apo-E, 2015, Kielce
3. Kamiński M., Wiaderkiewicz R., Czy komórki wątrobowe szacują ryzyko uszkodzenia PZH; 2004;
4. Salmi, HA and Sarna., Effect of Silymarin on Chemical, Functional and Morphological Alteration of the Liver: A Double-Blind Controlled Study” Scand J Gastroenterol, 17, pp. 417-421