Czy matcha pobudza? Tak, ponieważ zawiera kofeinę, jednak odczuwanie jej działania może różnić się od tego po kawie. Matcha dostarcza kofeiny, a obecna w niej L-teanina jest jednym ze składników, które mogą wpływać na sposób, w jaki odbieramy działanie napoju. To właśnie dlatego część osób opisuje matchę jako łagodniejszą alternatywę dla kawy.

Popularność matchy sprawia, że coraz częściej pojawia się pytanie, czy można potraktować ją jako zamiennik kawy. Oba napoje zawierają kofeinę, ale różnią się sposobem przygotowania, zawartością innych związków oraz ilością kofeiny dostarczaną w konkretnej porcji. 

Najważniejsze informacje

• Kawa i matcha dostarczają kofeiny, ale jej ilość zależy od rodzaju produktu i sposobu przygotowania.
• Matcha zawiera również L-teaninę, naturalnie występującą w liściach herbaty.
• Kofeina działa w organizmie poprzez blokowanie receptorów adenozyny, dlatego zarówno kawa, jak i matcha mogą zwiększać czujność.
• To, jak odczuwasz pobudzenie po matchy lub kawie, zależy m.in. od dawki kofeiny, indywidualnej wrażliwości i pory spożycia.
• Jeśli chcesz ograniczyć kawę, zmianę na matchę można wprowadzać stopniowo, obserwując reakcję organizmu.

Jak działa pobudzenie po kawie i po matchy?

Zarówno kawa, jak i matcha zawierają kofeinę, która wpływa na układ nerwowy poprzez blokowanie receptorów adenozyny. Adenozyna jest związkiem uczestniczącym m.in. w regulacji odczuwania zmęczenia, dlatego kofeina może zwiększać czujność i zmniejszać subiektywne odczuwanie senności.

Mechanizm działania kofeiny jest więc w przypadku obu napojów taki sam. Różnice w tym, jak odbieramy kawę i matchę, wynikają przede wszystkim z ilości kofeiny w porcji, sposobu przygotowania oraz obecności innych naturalnych składników matchy, w tym L-teaniny.

Jeśli chcesz wypróbować różne rodzaje tego napoju, sprawdź asortyment herbaty matcha w Planteon.

Dlaczego pobudzenie po matchy może być odbierane inaczej niż po kawie?

Matcha, podobnie jak inne herbaty pochodzące z Camellia sinensis, zawiera L-teaninę, aminokwas naturalnie występujący w liściach herbaty. Badania nad połączeniem kofeiny i L-teaniny wskazują na możliwe korzystne zmiany w zakresie uwagi i niektórych parametrów funkcji poznawczych, szczególnie w pierwszych godzinach po spożyciu. Jednocześnie wyniki badań nad samą L-teaniną nie są całkowicie jednoznaczne, dlatego nie należy traktować jej jako składnika gwarantującego określony sposób odczuwania kofeiny.

L-teanina jest naturalnym składnikiem liści herbaty, który w badaniach analizowano m.in. w połączeniu z kofeiną. Dostępne dane sugerują, że takie połączenie może wpływać na uwagę i niektóre aspekty funkcji poznawczych, jednak wielkość i charakter tego efektu zależą od zastosowanej dawki oraz badanej grupy.

Zapamiętaj!

Kofeina w kawie i matchy działa w organizmie w ten sam podstawowy sposób. Matcha różni się jednak od kawy składem, ponieważ oprócz kofeiny dostarcza również L-teaniny i innych naturalnie występujących związków obecnych w liściach zielonej herbaty. To może częściowo wpływać na sposób odbierania napoju, ale nie oznacza, że matcha zawsze będzie działać łagodniej lub dłużej niż kawa.

Ile kofeiny zawiera kawa, a ile herbata matcha?

Ilość kofeiny w kawie i matchy może być bardzo różna. Według EFSA filiżanka kawy filtrowanej o objętości około 200 ml dostarcza przeciętnie około 90 mg kofeiny, natomiast espresso o objętości około 60 ml - około 80 mg. Są to wartości orientacyjne, ponieważ zawartość kofeiny zależy m.in. od rodzaju kawy i sposobu przygotowania.

W przypadku matchy znaczenie ma przede wszystkim ilość użytego proszku. W jednym z badań analizowana matcha zawierała około 16 mg kofeiny na 1 g proszku, co oznacza, że porcja 2 g dostarczała około 32 mg kofeiny. 

Oznacza to, że matcha może zawierać mniej kofeiny niż typowa filiżanka kawy, ale wszystko zależy od wielkości porcji. Przy większej ilości proszku różnica może być znacznie mniejsza.

W praktyce warto więc patrzeć nie tylko na sam rodzaj napoju, ale także na to, ile kawy lub proszku matcha znajduje się w konkretnej porcji.

Porównanie - kawa, a matcha

Nie można natomiast powiedzieć, że matcha jest z definicji „lepsza dla żołądka” albo że kawa zawsze powoduje jego podrażnienie. Tolerancja obu napojów jest indywidualna, a znaczenie może mieć m.in. ilość kofeiny, sposób przygotowania oraz spożywanie napoju na pusty żołądek.

Jaki napój wybrać - dla kogo kawa, a dla kogo matcha?

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, czy lepsza będzie kawa, czy matcha. Oba napoje mogą dostarczać kofeiny, dlatego wybór warto dopasować przede wszystkim do własnych preferencji, tolerancji, ilości spożywanej kofeiny oraz pory dnia.

Nie warto zakładać, że matcha wypita wieczorem nie wpłynie na sen. Nadal zawiera kofeinę, a jej działanie może być odczuwalne szczególnie u osób wrażliwych na ten składnik. EFSA wskazuje, że już pojedyncza dawka 100 mg kofeiny może u części osób wpływać na długość i jakość snu, szczególnie gdy zostanie spożyta niedługo przed snem.

Jak zastąpić kawę matchą krok po kroku?

Jeśli pijesz kilka kaw dziennie i chcesz sprawdzić, czy matcha zamiast kawy będzie Ci odpowiadać, nie musisz zmieniać wszystkich przyzwyczajeń jednego dnia. Stopniowe ograniczanie kofeiny może być bardziej komfortowe, ponieważ nagłe zmniejszenie jej spożycia u regularnych konsumentów może wiązać się z objawami odstawienia, takimi jak ból głowy, zmęczenie czy rozdrażnienie.

Możesz zacząć od prostego schematu:

1. Zastąp jedną z kaw matchą - najlepiej tę, która nie jest dla Ciebie najważniejszym elementem porannego rytuału.
2. Obserwuj swoją reakcję - zwróć uwagę na smak, samopoczucie i to, jak odpowiada Ci ilość kofeiny.
3. Jeśli dobrze tolerujesz matchę, zamień kolejną kawę - tempo zmiany dopasuj do swoich przyzwyczajeń.
4. Eksperymentuj z formą podania - matchę możesz przygotować na ciepło, jako matcha latte albo w wersji na zimno.
5. Pamiętaj o całkowitej ilości kofeiny - liczy się suma ze wszystkich źródeł w ciągu dnia.

Jeżeli chcesz rozpocząć przygodę z matchą, sprawdź ceremonialną matchę dostępną w Planteon.

Matcha czy kawa - FAQ

Czy picie kawy ma skutki uboczne, o których warto wiedzieć?

Kawa zawiera kofeinę, dlatego jej nadmierne spożycie może u niektórych osób powodować m.in. niepokój, rozdrażnienie, kołatanie serca czy trudności z zasypianiem. Według EFSA spożycie do 400 mg kofeiny dziennie przez zdrowe osoby dorosłe, rozłożone w ciągu dnia, nie budzi obaw dotyczących bezpieczeństwa.

Czy matcha jest łagodniejsza dla żołądka niż kawa?

Nie można jednoznacznie stwierdzić, że matcha jest łagodniejsza dla żołądka niż kawa, ponieważ tolerancja obu napojów jest kwestią indywidualną. Jeśli po spożyciu któregoś z nich pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, warto zwrócić uwagę m.in. na wielkość porcji i sposób przygotowania.

Kto powinien ograniczać lub unikać picia matchy?

Matcha zawiera kofeinę, dlatego osoby wrażliwe na jej działanie lub obserwujące po niej niepożądane objawy powinny ograniczyć jej spożycie. W czasie ciąży EFSA wskazuje na maksymalnie 200 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł, dlatego należy uwzględnić w tym limicie również kawę, herbatę, napoje energetyczne i inne produkty zawierające kofeinę.

Ile filiżanek kawy i ile matchy dziennie jest bezpieczne?

Nie ma jednej uniwersalnej liczby filiżanek kawy czy porcji matchy odpowiedniej dla każdego, ponieważ zawartość kofeiny zależy m.in. od rodzaju produktu i wielkości porcji. Według EFSA zdrowe osoby dorosłe mogą spożywać do 400 mg kofeiny dziennie, natomiast w ciąży zalecany limit wynosi 200 mg ze wszystkich źródeł.

Spodobał Ci się ten artykuł? Zapoznaj się z naszą ofertą!

Autor wpisu

mgr Natalia Gruchot dietetyczka, psychodietetyczka Nazywam się Natalia Gruchot i jestem dyplomowaną dietetyczką. Ukończyłam studia magisterskie na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu oraz psychodietetykę na Uniwersytecie WSB Merito w Gdańsku. Z pasją łączę wiedzę z zakresu dietetyki i zdrowego stylu życia, aby holistycznie wspierać innych w drodze do lepszego samopoczucia, zdrowia i świadomych wyborów żywieniowych. Dziękuję, że tu jesteś - mam nadzieję, że dzielona przeze mnie wiedza będzie dla Ciebie wartościowa i inspirująca!